fimmtudagur, 10. janúar 2013

Glerveggir um íslenska leikskóla


Ég hlustaði á viðtalið við Halla formann leikskólakennara í dag um vantraust sem karlkyns leikskólakennurum í Danmörku er sýnt með því að byggja leikskóla með glerveggjum svo hægt sé að fylgjast með störfum þeirra.

Eins og kom fram hjá formanninum hafa þessar aðferðir ekki verið tíðkaðar hér á landi, en þar með er ekki öll sagan sögð.

Íslenskt samfélag þarf ekki að bregðast við með sama hætti og Danir af því hér eru karlmenn einangraðir frá þessum starfsvettvangi með öðrum hætti. Því er þannig háttað að karlmenn eru helst ekki ráðnir til starfa í leikskólum á Íslandi. Þeir eru svo fáir að það telst til algjörra undantekninga ef karlmenn eru að störfum í íslenskum leikskólum.

Í samhengi við jafnréttismál og feminisma er auðvitað skemmtilegt að tala um að á Íslandi séu reistir glerveggir í táknrænum skilningi. Það hefur stundum verið sagt að þegar konur klífa upp metorðastigann í karlasamfélagi, rekist þær fljótlega upp undir glerþakið, þær geta komist eitthvað áfram en svo rekast þær gjarnan á ósýnilegar hindranir sem hefta þær. Að sama skapi má halda því fram að reistir hafi verið glerveggir um íslenska leikskóla til að halda þeim vettvangi eingöngu fyrir konur.

Þegar ég útskrifaðist sem leikskólakennari fyrir aldarfjórðungi var hlutfall karlmanna á þessum vettvangi einungis rúmt prósent. Núna 25 árum síðar hefur nánast engin þróun orðið og hlutfall karlamanna sem starfa með börnum er rétt á þriðja prósentið.

Ég hef stundum bent á að jöfnu hlutfalli kynja í starfsmannahópi leikskóla verði með þessum hraða náð árið 2512.

Það merkilega við þetta allt er að það virðist öllum finnast þetta allt í lagi. Það er engin umræða um þetta ástand og það eru engar raunhæfar tillögur settar í framkvæmd til að breyta þessu ástandi, en á sama tíma eru sett lög til að jafna hlutfall kynja í stjórnum fyrirtækja af því það er svo mikilvægt.

Er það bara fínt mál að á 21. öldinni alist börn á Íslandi upp við það að eingöngu konur sinni börnum, annist þau og mennti?
Er það eðlilegt að drengir taki það inn í uppeldi sínu að það sé ekki rétt að gera ráð fyrir kennslu sem framtíðarstarfsvettvangi?

Ég þekki ekki til nema þriggja leikskóla á höfuðborgarsvæðinu þar sem stjórnendur hafa sérstaklega horft til þess að ráða karlmenn jafnt sem konur til starfa undanfarin ár. Og hvað kemur í ljós? Niðurstaða stjórnenda í þessum skólum er sú að það er ekkert vandamál að fá karlmenn til starfa og hlutfall þeirra er að jafnaði um 30% af starfsmannahópnum - eða tífalt yfir landsmeðaltali.

Þegar þetta er haft í huga er rökrétt að álykta að um starfsvettvang kvenna í leikskólum séu reistir ósýnilegir glerveggir.

Á Íslandi eru 260 kvenkyns leikskólakennarar sem gegna skólastjórastöðu á sama tíma er einn karlkyns leikskólakennari í því hlutverki. Hvernig væri umræðan ef þessu væri öfugt farið? Eru kynjagleraugun eineygð?



föstudagur, 23. nóvember 2012

Að vera fastur inni í fjalli

Fréttablaðamenn voru svo vinsamlegir að birta eftir mig þessa grein í blaðinu í dag:



Á sama tíma og fjárlagavaldið kom því á framfæri við íslenska ættleiðingarfélagið að ekki væri svigrúm til að hækka framlög til félagsins um eina krónu, félags sem þó sinnir mörgum stjórnsýslulegum verkefnum, ákváðu stjórnmálamennirnir sem hafa þetta fjárveitingavald að skuldbinda ríkissjóð vegna átta þúsund og sjö hundruð milljóna króna framkvæmdar. Það er nefnilega mjög mikilvægt að bora göng í gegnum Vaðlaheiði.

Alþjóðasamfélagið hefur komið sér saman um hvernig ættleiðingar milli landa eiga að fara fram svo velferð barna sé tryggð. Íslenska ríkið hefur gerst aðili að þessu samkomulagi og býr að góðri ættleiðingarlöggjöf sem stenst kröfur alþjóðasamfélagsins. Íslenska ríkið felur ættleiðingarfélaginu, Íslenskri ættleiðingu, með löggjöf að framkvæma mörg þeirra verkefna sem það hefur undirgengist í alþjóðasamningum. Og ættleiðingarfélagið vill með ánægju leysa verkefnin sem fyrir það eru lögð.

Fyrir nærri fjórum árum hóf Íslensk ættleiðing viðræður við ríkið um að fimmfalda þurfi framlög til félagsins svo það geti staðið undir lögbundnum skyldum sínum. Forsvarsfólk félagsins hafði samt tekið eftir að í landinu varð fjármálahrun og bauðst til að ganga í hastarlegan niðurskurð fyrstu árin. Síðan þráðurinn var tekinn upp í viðræðum við ríkið hefur varla gengið né rekið.

Í vor gerði Íslensk ættleiðing það að sanngjarnri tillögu sinni til ríkisins að nauðsynleg framlög til félagsins verði hækkuð í skrefum á þremur árum. Því þó einungis sé verið að ræða um 45 miljóna króna aukningu á fjármagni til lögbundinna verkefna, hraus mörgum stjórnmálamanninum hugur við því að klára málið í einu skrefi. Það er nefnilega þannig að þegar þú ferð úr litlu eða engu upp í eitthvað meira verður hlutfallsleg hækkun svo mikil. Prósentan hljómar svo há.

Íslensk ættleiðing lagði til að fimmtán miljónir yrðu settar í verkefni félagsins á fjáraukalögum í haust. Næsta skref yrði tekið á fjárlögum ársins 2013 og lokaskrefið ári síðar. Við skynjuðum mikinn fögnuð hjá stjórnmálamönnum og fjáraukalög 2012 eru í samræmi við tilboð ættleiðingarfélagsins. Ekkert bendir hinsvegar til þess að stjórnmálamennirnir sem fóru svo glaðir út í vorið ætli sér að taka næstu skref í takt við ættleiðingarfélagið sitt.

Enginn ágreiningur er um hvað verkefnin sem félaginu eru falin kosta. Allir eru sammála um að ef verkefnin eru ekki framkvæmd eru íslensk lög brotin og alþjóðasamningar hundsaðir. Það er semsagt ekki hægt að framkvæma það sem á að gera fyrir það fjármagn sem sett er í verkið. Þetta skilja allir vel og sérstaklega þeir sem ætla að bora göng alla leið í gegnum Vaðlaheiði.

Allir vita að ábyrgðirnar sem íslenska ríkið undirgekkst vegna Vaðlaheiðarganga munu líklega falla á ríkissjóð. Þar er um að ræða einskonar öfuga einkaframkvæmd, leið sem kemur tímabundið vel út í ríkisbókhaldi. Menn velja að fara þessa leið af því að framkvæmdin er mikilvæg og þörf og þess vegna ríkir töluverð sátt um að fara í þessa framkvæmd. Engum dettur í hug að bora bara inn í hálft fjallið og stoppa þar. Enginn er svo vitlaus að láta bara hálf jarðgöng duga. Það hefur enginn gagn af því að vera fastur inni í fjalli.

Leiðin sem stjórnmálamenn kjósa að fara þegar þeir vilja spara í velferð væntanlegra kjörbarna er hinsvegar eins og að fara bara inn í hálft fjallið. Það á að hækka framlög til ættleiðingamálaflokksins um fimmtán miljónir en ekki taka annað skref á næsta ári. Það á að fara með alþjóðlegar skuldbindingar og mikilvæg velferðarmál munaðarlausra barna inn í fjall og skilja þau eftir þar. Það er algjörlega óskiljanlegt og sérstaklega er það illskiljanlegt af því hér er ekki um háar fjárhæðir að ræða.

Stundum finnst manni að Íslendingar meti frekar hús en hamingju, að þeir meti vegi frekar en velferð og mannvirki frekar en manneskjur. Ég trúi því ekki að fjárveitingarvaldið á Alþingi hugsi þannig.


sunnudagur, 2. september 2012

Hátíðir með og án nauðgana


Í gær lauk Ljósanótt í Reykjanesbæ. Um tuttugu þúsund manns voru á hátíðinni og samkvæmt fréttum fór allt vel fram, engar fréttir af nauðgunum.

Um miðjan ágúst skemmtu þúsundir sér á Fiskideginum mikla á Dalvík. Samkvæmt fréttum fór hátíðin vel fram, hlýtt var í veðri og gestur skemmtu sér fram undir morgun. Þaðan bárust ekki fréttir af nauðgunum.

Hinsegin dagar voru haldnir hátiðlegir aðra helgina í ágúst. Þúsundir tóku þátt í skemmtanahaldi, meðal annars gleðigöngu. Veður var með verra móti en allt fór vel fram samkvæmt fréttum og engar fréttir bárust af nauðgunum.

Svokölluð Menningarnótt var haldin hátíðleg í Reykjavík þann 18. ágúst. Talið er að um áttatíu þúsund manns hafi verið saman komnir í miðbænum þegar hæst stóð. Hátíðn fór vel fram og ekki bárust fregnir af nauðgunum.

Um verslunarmannahelgina var Þjóðhátíð haldin í Vestmannaeyjum. Um fjórtán þúsund manns voru þar saman komnir. Hátíðin fór vel fram samkvæmt fréttum að öðru leiti en því að þar var nokkuð um nauðganir eins venjulega. Að þessu sinni fréttist af þremur nauðgunum, þar af var einni stúlku á barnsaldri nauðgað.

Nauðganir virðast ekki vera óhjákvæmilegur fylgifiskur hátíðahalda á Íslandi samkvæmt þessu. Það er gott.

mánudagur, 7. maí 2012

Ráð við röngum líkama

Eins og kemur fram í meðfylgjandi yfirlýsingu er ég fæddur i röngum líkama, en hef við því ágætt ráð sem ég hvet alla í sömu stöðu og ég til að nota - til að forðast einsemd...




sunnudagur, 6. maí 2012

Frekar feginn



Mér var frekar brugðið þegar ég las að samkomulag hefði verið gert við þá bræður úr Bakkavör að þeir gætu eignast fjórðungshlut í félaginu Bakkavör Group sem ekki tekst að greiða skuld sína við kröfuhafa. Mér var brugðið vegna þess að ekki vottar fyrir gagnrýni á þessa ráðstöfun í fjölmiðlum.

Ég varð því frekar feginn þegar ég sá sterka rödd Ara Matthíassonar sporna við þessu. Ég ætla að leyfa mér að birta hér texta Ara sem er ákaflega skýr.
Lífeyrissjóðirnir töpuðu 130 milljörðum á skulda-og hlutabréfakaupum tengdum Bakkavör, Existu og Kaupþingi. Nú eru þessir hinir sömu tilbúnir að eiga félag með Bakkabræðrum sem þó bera ábyrgð á bókhaldsbrellum og uppblásnu verði þessara fyrirtækja sem aftur var grundvöllur fyrir kaupum á skulda- og hlutabréfum. Albert Einstein sagði einu sinni: “Það er ekkert skýrara merki um geðveiki en að gera sömu hlutina aftur og aftur og vænta þess að útkoman verði öðruvísi.”
Ari bætir svo við:

"Fjármálaráðherra ræður miklu um Framtakssjóð Íslands og lífeyrissjóði ríkisstarfsmanna. Ráðherra skipar m.a. stjórnarmenn í lifeyrissjóðum sem eiga Framtakssjóðinn.

Þessir sömu lífeyrissjóðir hafa tapað stórkostlegum fjármunum og mest á einni viðskiptablokk sem tengist Bakkabræðrum og Existu (Skipti ofl.). Nú er framkvæmdastjóri Framtakssjóðins fyrrum forstjóri Skipta og lífeyrissjóðirnir ætlað að hleypa Bakkabræðrum aftur til valda í Bakkavör.

Það hlýtur að vera sterk krafa á fjármálaráðherra að hún lýsi skoðun sinni og grípi til aðgerða, en ef ekki mun þegjandi samþykki tryggja henni fulla ábyrgð á því að hafa leitt þetta lið til valda á ný. Á meðan þingmenn öskrast á í málþófi þá er verið að skipta góssinu og til valda eru komnir að nýju hinir sömu og áður.

Ekki hefur verið skipt um neina embættismenn og allt er við hið sama inni í stjórnkerfinu. Þeir sem þurfa að eiga í samskiptum við embættismenn finna að hrokinn er aftur kominn og tilhlökkun í augun vegna vonar um að húsbænur þeirra komi aftur heim að loknum kosningum. Er ekki til nokkur kjarkur til að takast á við þetta lið?"
Takk Ari. Ég er frekar feginn að einhver hafði orð á þessu.